Ganek Pale
W Dolomitach nie ma drugiego takiego miejsca, gdzie na wspaniałej grani, na której większość szczytów to strome strzeliste turnie poprowadzono by tak dużo szlaków turystycznych, którymi prowadzą via ferrat1, czyli „żelazne ścieżki”.
 

wstęp


Trzy panoramy 〈obok〉, wybrane z galerii panoram w dziale o Fotografii, to przykład jak wspaniałe i zmienne są każde góry, nie tylko Dolomity. Wszystkie prezentują widok centralnej części długiej grani masywu Pale di San Martino, która zaczyna się na Passo Rolle i biegnie na południowy zachód.

Ponieważ cały masyw Pale w serwisie porównałem do wielkiego klinu, czyli odwróconego trójkąta, grań jest jednym jego bokiem. Drugi bok, to również ciekawa grań, nie tak jednak znana i popularna, choć zakończona Monte Agnerem, jednym z najpiękniejszych szczytów, na które prowadzą bardzo trudne ferraty.

uwagi


  ◊  Jeżeli, przy słowach określających lokalizację zdjęcia, czyli 〈poniżej ∗〉, 〈powyżej ∗〉, 〈obok ∗〉, jest symbol gwiazdki  〈∗〉  to oznacza, że po wskazaniu kursorem myszki, na zdjęciu pokażą się znaki objaśniające opis tego zdjęcia.

  ◊  W Dolomitach nie ma zgodności w nazywaniu górskich przełęczy. Stosowane są zamiennie dwa zwroty: passo1 oraz forcella1, choć słownikowo każde z nich ma swoje specyficzne znaczenie. W serwisie staram się jednak passo używać wyłącznie do nazw dużych górskich przełęczy, przez które prowadzą drogi samochodowe. Natomiast przełęcze znajdujące się wysoko w górach, najczęściej w opisach nazywam przełączkami, choć nie na każdej mapie mają one nazwę forcella.


jesienna grań


W opisach sześciu ferrat, które znajdują się na Ganku Pale jest tak dużo różnorodnych zdjęć, że tutaj 〈wszystkie poniżej〉 proponuję „szczyty w chmurach”.

Na małej panoramie z Przełęczy Rolle 〈powyżej〉, widać niestety tylko, że grań opada i znika daleko w dole. Polecam jednak tą małą galerię 〈tutaj〉, na której widać środkową część grani, w kolorach pór roku.

Cimon della Pala


Na panoramie nie widać również najsłynniejszego szczytu, który jest symbolem Pale di San Martino. Na zdjęciu 〈poniżej〉, jedno z nielicznych zdjęć, na którym chmury odsłoniły czubek „dolomitowego Matterhornu”.

Cimon della Pala 〈powyżej〉 zasłużył na porównanie do Matterhornu, o czym można się przekonać na tej panoramie 〈tutaj〉 oraz w galerii koniec zimy na skraju Pale.


Kiedy patrzymy z San Martino di Castrozza szczyt wygląda już całkiem inaczej 〈poniżej〉. Cimon della Pala od południowego-zachodu, to dość stroma jednolita ściana, która przechodzi w długą grań, której centralną część, nazywamy potocznie Gankiem Pale.

Prawie środkiem widocznej ściany prowadzi znana Via ferrata Bolver-Lugli, opisana jako jedna z ferrat bardzo trudnych. Lokalizacja ferraty powoduje, że większość osób przechodzi ją jako samodzielną trasę i nie łączy jej w jedną wyprawę z pozostałymi ferratami, jakie są na Ganku.

La Rosetta


Pierwszym szczytem Ganku Pale, który najczęściej jest miejscem pierwszych wycieczek, jest La Rosetta 〈poniżej〉. To kolejką linową na La Rosettę z reguły pierwszego dnia urlopu w San Martino ruszają turyści by poznać uroki Pale.

Od kolejki linowej rozpoczynają się również dwie z trzech opisanych wypraw na ferraty Ganku. Są to wyprawa piękną granią oraz długa trasa poznajemy altopiano, w których za każdym razem pokonujemy po dwie ferraty i przechodzimy przez magiczną Forcella Porton, jedyną i niepowtarzalną przełączkę w całych Dolomitach.

Cima di Val di Roda


Cima di Val di Roda 〈poniżej〉 to bardzo ciekawy szczyt na grani, który mamy okazję zdobyć przechodząc Ganek Pale.

Choć jest zasłonięty chmurami, gwarantuję że w serwisie jest wystarczająco dużo zdjęć przedstawiających ciekawą kopułę szczytową. Jest również specjalna galeria zdjęć z samego wierzchołka.

Sass Maor i Cima della Madonna


Ostatnie dwa wspaniałe szczyty Ganku 〈poniżej〉, również zakryte chmurami, mamy okazję podziwiać i to z bardzo bliska, w czasie wszystkich trzech wycieczek.

Nie przez przypadek polecam przejść trasę na południowym skraju w drugiej kolejności, a nie na końcu. Taki wariant jest dużo ciekawszy i nie musimy dzień po dniu ruszać na kolejkę linową.


via ferraty


wykaz


Ferraty na Ganku Pale di San Martino znajdują się ferraty:

  ◊  Sentiero Nico Gusella - opis wraz z najciekawszymi zdjęciami 〈tutaj
          - jest to średnio trudna i niezbyt długa ferrata,
          - prowadzi na ciekawą przełączkę, z której stromą krótką percią wchodzimy na Cima di Val doi Rodę,
          - trasa biegnie po północnej stronie, co jest jedną z zalet letnich, wakacyjnych wypraw.

  ◊  Via ferrata del Velo - opis wraz z najciekawszymi zdjęciami 〈tutaj
          - to również trasa technicznie średnio trudna, choć wymaga obycia z dość dużą ekspozycją pod nogami,
          - bliska odległość od schroniska powoduje, że trasa może służyć do nauki.

  ◊  Via ferrata del Porton - opis wraz z najciekawszymi zdjęciami 〈tutaj
          - to jedyna trudna technicznie ferrata znajdująca się na Ganku Pale,
          - trasa zaczyna się po północnej stronie grani i śnieg w wielu miejscach potrafi leżeć jeszcze na początku lata,
          - ferrata jest jedną z bardziej różnorodnych tras jakie są w Dolomitach.

  ◊  Via ferrata della Vecchia - opis wraz z najciekawszymi zdjęciami 〈tutaj
          - to najkrótsza i otwarta po remoncie trasa, jaka prowadzi na Forcella Porton od południa,
          - idealnie nadaje się dla osób początkujących poznających „żelazne ścieżki” i może służyć do nauki.

  ◊  Via Ferrata Dino Buzzati - opis wraz z najciekawszymi zdjęciami 〈tutaj
          - jest to ferrata znajdująca się najbardziej na południu,
          - trasa biegnie prawie idealnie, tak jak biegnie wielka grań,
          - ferrata została dokładnie wyremontowana i częściowo prowadzi w nowym terenie.

  ◊  Sentiero del Cacciatore - opis wraz z najciekawszymi zdjęciami 〈tutaj
          - to również trasa technicznie średnio trudna i na nowo wyremontowana,
          - idealnie nadaje się dla osób początkujących poznających „żelazne ścieżki”.


Pierwsze cztery ferraty z wykazu prowadzą na Przełączkę Porton, dlatego by przejść je wszystkie musimy przez nią przejść dwukrotnie. Dlatego proponuję dwie różnorodne trasy.

Pierwszą która prowadzi wyłącznie piękną granią, gdzie atrakcją jest zdobycie pięknego szczytu. Drugą, w której do ferrat dochodzimy długim spacerem i poznajemy altopiano, czyli niezwykły wysokogórski płaskowyż, widoczny z dalekich zakątków Dolomitów.

Ostanie dwie ferraty z wykazu, to okazja poznania południowego skraju grani oraz wspaniałej bardzo dużej Doliny Canali, w której zaczyna się wycieczka szlakami turystycznymi przez cztery przełęcze Pale.


szlaki turystyczne


 

Ogromna popularność Ganku Pale wynika z jego dostępności oraz tego, że widać go dosłownie z każdego miejsca w San Martino di Castrozza. Dla większości turystów, którzy tutaj przyjeżdżają po raz pierwsze, wycieczka kolejką linową na La Rosettę 〈pomarańczowa gwiazdka obok〉, to początek wspaniałej przygody na szlakach tego rejonu gór. Na wierzchołek można również wejść ciekawymi szlakami turystycznymi, które prowadzą z dwóch stron. Po południowo-wschodniej stronie szczytu 〈ciemno niebieskie strzałki〉 prowadzi szlak nr-702. Drugi 〈jasno niebieskie strzałki〉, nr-701, prowadzi po stronie południowo-zachodniej. Kolejność, w którą planujemy te szlaki przejść zależy wyłącznie od nas.

W rejonie Ganku można iść na kilka różnych wycieczek, łącząc je z przejściem wielkiego rozległego płaskowyżu Pale. Zwracam jednak uwagę, na to czego z mapy możemy nie odczytać. Szlak nr-715 〈przerywana linia〉 na odcinku, od grota strzałki w prawo, czyli w miejscu nie widocznym, kóre zasłania szczyt Cima do Val do Roda, jest ubezpieczony liną poręczową, tak jak via ferrata. Polecam nowy opis na stonie klasyfikacje stopni trudności, gdzie opisane są ferraty poprowadzone na typowych szlakach turystycznych, których w masywie Pale di San Martino jest większość.

Ciekawą wycieczką, na która można wyruszyć nawet popołudniu, jest podejście szlakiem nr-721 do Rifugio Velo 〈żółta linia i znaczek〉. Jeżeli do schroniska przyjdziemy wczesnym popołudniem, w pięć minut możemy podejść do miejsca, z którego widać Ferratę Velo i zobaczyć „żelazne ścieżki” z bliska.


dalekie krajobrazy


La Roseta 〈2743m〉, to szczyt dość niski, ale na północ od niego zaczyna się ogromny płaskowyż, widoczny na panoramie 〈poniżej na lewym skraju〉. Dlatego wystarczy wejść na wierzchołek, by w pogodny dzień zobaczyć dosłownie północny skraj Dolomitów.

Widoczne daleko, daleko dwa charakterystyczne ”skalne trójkąty” 〈czerwona gwiazdka〉, to jedne z bardziej znanych szczytów, które można obejść dookoła opisaną 〈tutaj〉 trasą.


A kiedy się obrócimy, to zobaczymy inny z symboli gór, którym są równie słynne Turnie z Vaiolet 〈czerwona gwiazdka poniżej〉.

Pod te niezwykłe szczyty można dojść zarówno szlakiem turystycznym opisanym 〈tutaj〉, jak i bardzo znaną ferratą Sentiero Passo Santner.


podsumowanie


Malutkie San Martino di Castrozza, czy latem, czy zimą tak jak tutaj, to miejsce idealne pod wieloma względami. Piękne szlaki, takie jak prowadzący przez cztery przełęcze Pale lub na piątą przełęcz, spodobają się każdemu górskiemu piechurowi. Oprócz szlaków mamy również wyjątkowe ferraty, w większości średnio trudne, które są bardzo dobrym miejscem do poznania i obycia się ze specyfiką „żelaznych ścieżek”. Każdy kto je pozna, zrozumie, dlaczego czasami piszę, że metalowe łańcuchy na naszej Orlej Perci, to relikt czasów, jakie przeminęły i już dawno powienien zniknąć. Nie tylko dla wygody, ale przede wszystkim dla bezpieczeństwa osób, które w góry wyruszają.

 

Masyw Pale di San Martino znajduje się:
  ◊   na mapie: Tabacco nr-022,
  ◊   w numerze 13 czasopisma: Meridiani Montagne.

Słowniczek:

andata  - wjazd w jedną stronę,
attrezzato  - ubezpieczony, wyposażony, uzbrojony,
baita  - szałas, bacówka,
bellissimo  - przepiękny, cudny, prześliczny,
bivacco  - mały schron turystyczny w wysokich górach, biwak, obozowisko,
brioche  - słodka bułka, ciasto drożdżowe,
camoscio  - kozica,
campanile  - dzwonnica, wieża przy kościele,
cappuccino  - słodka kawa z mlekiem,
cima  - góra, szczyt, wierzchołek, czubek,
forcella  - przełęcz wysoko w górach np. pomiędzy szczytami, przełączka, widełki,
funivia  - górska kolejka linowa,
lungo  - długi, daleki,
marmotta  - świstak,
monte  - góra,
parco nazionale  - park narodowy, rezerwat,
passeggiata  - widokowa ścieżka, deptak, bulwar,
passo  - szeroka, rozległa przełęcz np. między masywami górskimi, również krok,
rifugio  - schronisko, schron, szałas,
ritorno  - powrót, droga powrotna,
salita  - wjazd, podejście, droga pod górę,
sasso  - kamień, głaz,
scesa  - zjazd, zejście,
sentiero  - ścieżka, dróżka, szlak,
silenzio  - cicho, spokojnie,
tabaccheria  - kiosk z art. tytoniowymi i gazetami, tam się kupuje mapy i widokówki,
temporale  - burza, ulewa, wichura,
torre  - wieża, baszta,
valle  - dolina,
via ferrata  - potocznie: żelazna ścieżka.

© wdolomitach.pl
strona główna