Civetta - nie jest najwyższa, ale przez miłośników Dolomitów uważana jest za najpiękniejszą górę w Dolomitach. Jest niezwykła, potężna i niedostępna. A jak wygląda w rzeczywistości, można się przekonać na wielkiej panoramie Dolomitów. Właśnie na samym środku znajduje się Sowa - czyli bellissima Civetta.

Natomiast dla mnie, pasjonata górskiej fotografii Civetta jest również tajemnicza. Prawie zawsze, kiedy próbuję zrobić jej zdjęcie, skrzętnie się kryje za woalem mgieł lub chmur. Co zapewne będzie widać na większości zdjęć i panoram Civetty, jakie są na stronach tego serwisu.

Tak było już za pierwszym razem, kiedy wiosennego poranka po raz pierwszy pojechałem pod Civettę ‹poniżej›. Krótki opis z tej wycieczki znajduje się w dziale Szlaki, na stronie o górskich rekonesansach.

To wtedy zrobiłem pierwsze zdjęcia Civetty z bliska i tą jedną panoramę ‹miniaturka na samej górze›, którą również polecam.

Civetta to jedna potężna góra o niezwykłej budowie. Najlepiej widać to właśnie na małej mapce z zestawu, który znajduje się w Vademucum. Odnośnik jest również na samym dole strony. Czy to ze wschodu, czy z zachodu, już z daleka zobaczymy wielką potężną grań, nad którą góruje majestatyczny wierzchołek.

Na południu od Civetty znajduje się drugi duży szczyt. Jest to niższa Moiazza, którą łączy z Civettą jedna grań. Z tego powodu bardzo często pisze się o jednym masywie Civetta-Moiazza. Osobiście rozdzieliłem w serwisie opisy tych dwóch masywów, a uwagi turystyczne nieco niżej.

Swoją sławę Civetta zawdzięcza północno-zachodniej ścianie ‹poniżej›, która swoją wielkością budzi podziw i respekt. W dolinie u podstawy tej ściany znajduje się Alleghe, dobre miejsce na poznanie tej magicznej okolicy.

Polecam opis wycieczki pod wielką ścianą Civetty, która prowadzi nad malutkie jezioro, położone w wysokim kotle pod samą ścianą.

Tą niezwykłą, najpiękniejszą skalną ścianę w całych Dolomitach, najlepiej jest oglądać w świetle popołudniowego słońca. Żeby zrobić te kilka zdjęć do galerii Trzy Kolosy, spędziłem kiedyś prawie całe popołudnie na oczekiwaniu, aż wiatr rozwieje chmury nad szczytem. A i tak doczekałem się tylko krótkiej chwili, kiedy kopułę szczytową ozdabiał ten mały biały pióropusz.

To niesamowity widok, kiedy ogląda się Civettę z tej strony. Kiedy słońce pnie się powoli do góry i kolejno oświetla coraz to nowe połacie tego potężnego szczytu.

Polecam tą jesienną panoramę, na której jak zwykle krajobrazowi Civetty towarzyszą nieodłączne mgiełki. Podpowiem również, że kilka zdjęć z tego poranka znajduje się na stronie o Fotografii.

To właśnie tym filarem w kształcie sierpa, prowadzi Ferrata Alleghesi, która jest jedną z najbardziej znanych i obleganych w Dolomitach.

Ze szczytu można zejść dwoma drogami. Pierwsza to ferrata Tissi, która prowadzi stromą ścianą opadającą do kotła po drugiej, zachodniej stronie szczytu. Następnie długim trawersem przez Forcella delle Sasse, można zejść do miejsca startu. Z tego kotła szlakiem nr-558, można przez schronisko Vazzoler zejść do Alleghe.

Drugą możliwość zejścia ze szczytu stanowi ubezpieczony wysokogórski nienumerowany szlak, który dochodzi do szlaku nr-557. Droga zejściowa prowadzi od widocznej po lewej stronie szczytu przełęczy wprost na dół wschodnią ścianą, widocznymi tam zakosami.

Civetta od zachodu, to symbol górskiej niedostępności. Cała ta ściana ma 6km. Tym razem jak widać na panoramie, miałem okazję na pomyślne wiatry, które wiejąc od północnego-wschodu od strony Pelmo ‹widoczny na lewym skraju panoramy›, rozgoniły na południe ‹na prawo› potężne chmury zalegające nad szczytem.

Magia Civetty powoduje, że większość turystów przyjeżdża tutaj wyłącznie po to, by wejść na szczyt. Natomiast tym, którzy szukają idealnego miejsca na wielką wyprawę polecam szczególnej uwadze południowy skraj Civetty.

Jak widać na zamieszczonej w serwisie mapce, znajduje się tam bardzo ładny szczyt Cima della Sasse. Wierzchołek ten jest zwieńczeniem ciekawej kolistej grani, łączącej Civettę z Moiazzą. W południowo-wschodnim kotle pod tym szczytem, znajduje się chatka biwakowa Grisetti, która umożliwia bezpieczne przejście z jednego masywu do drugiego.

Polecam zamieszczoną panoramę Moiazzy, na której widać potężny wysoko położony górski kocioł. Nad kotłem, oczywiście całkowicie w chmurach znajduje się właśnie wierzchołek Cima della Sasse.

Na zdjęciu ‹poniżej› wierzchołek Cima della Sasse ‹2878m›, łącznik Civetty i Moiazzy, widoczny od strony południowo-wschodniej.

Na lewym skraju zdjęcia widać przełęcz Forcella della Moiazza. Poniżej ogromny kocioł w środku, którego znajduje się Bivacco Grisetti. Dokładna lokalizacja tej chatki biwakowej jest przedstawiona na stronie o Moiazzy.

Civetta nie jest masywem łatwym do zwiedzania. Szlaki turystycznie w większości prowadzą wyłącznie u podstawy szczytu. Ferraty są tylko dwie i prowadzą na trasie, która biegnie przez wierzchołek główny. Z tego powodu nie jest to wyprawa dla każdego. Dlatego jednak większość turystów ogląda Civettę z daleka.

Miejsce na bazę turystyczną w masyw Civetty należy dopasować do tego, jakie mamy plany. Jeżeli celem ma być ferrata Alleghesi, to najlepiej jest skorzystać z kempingu w Pecol. Natomiast miłośnikom szlaków turystycznych polecam drugą, zachodnia stronę szczytu i kemping w Alleghe.

1)  Via ferrata degli Alleghesi - jest to trudna ferrata, która prowadzi na główny wierzchołek Civetty północnym filarem. Sama ferrata zaczyna się na wysokości 2350m. Dojść do tego miejsca można w ciągu 1h 1/4 od północy, ze schroniska Riv. A.Sonino al Coldai ‹2132m›. Podana w bibliotece książka o ferratach, opisuje drugi wariant dojścia do ferraty, a mianowicie od południa. Od miejsca rozpoczęcia ferraty do samego szczytu Civetty pozostaje 870m różnicy wysokości, którą to trasę można podzielić na dwa w miarę równe odcinki. Pierwszy to mały i stromy wschodni filarek niższego wierzchołka Civetty o nazwie Pta. Civetta ‹2920m›. Drugi odcinek to samo ostrze północnej grani i różnica 300m wysokości do pokonania. Czas przejścia samej ferraty to 3h 1/3. Ze szczytu prowadzi dość krótkie, bo 1/2h zejście na południe do położonego opodal schroniska Riv. M.V. Torrani ‹2984m›.

I można by powiedzieć, że to koniec ferraty Alleghesi gdyby nie jej specyfika. A jest nią sława, którą się cieszy. Alleghesi uważana jest za jedną z najpiękniejszych dolomitowych ferrat. Należy do tego doliczyć poziom trudności. Często na ferratach trudnych poziom trudności określony jest na podstawie jednego kluczowego miejsca. Ferrata Alleghesi jest trudna od pierwszego do ostatniego metra. Do tego należy doliczyć lokalizację Civetty, która słynie z nagłych załamań pogody. Na ostrzu grani, którym prowadzi drugi odcinek ferraty, oblodzenie pojawia się błyskawicznie. Wystarczy krótkotrwały front zimnego powietrza wiejącego od Alp, by grań była oblodzona.

2)  Via ferrata Attilio Tissi - jest to krótka ale bardzo trudna ferrata, która prowadzi od schroniska Riv. M.V. Torrani w dół przez jeden skalny próg do wysoko położonego kotła Van delle Sasse. Ferrata charakteryzuje się niezwykłą ekspozycją. Na trasie jest kilka miejsc wprost przewieszonych, które niestety z braku dostatecznej ilości stopni trzeba pokonać siłowo. Dlatego część miłośników ferrat, którzy wybierają się na tą ferratę nie łączy jej z Alleghesi. Lecz woli ją przejść samą i to od dołu ze względu na przewieszki, wykorzystując istniejącą linę poręczową oraz metalowe klamry w ścianie. Czas potrzebny na pokonanie tego skalnego progu ferratą Tissi to min. 2h 1/2. Natomiast, jeśli postanowimy nią zejść to potrzebujemy około 1h 1/4.

Krótka uwaga: obie ferraty na Civettę, ze względu na położenie mogą być połączone w jedną wyprawę. Jak zwykle w takich przypadkach nasuwa się pytanie: którą ferratą iść na szczyt, a którą wybrać na zejście? Najprościej można by powiedzieć, że standardowo na szczyt wchodzimy ferratą trudniejszą, czyli Tissi. Ale w przypadku Civetty należy rozważyć wariant odwrotny. Czyli wejście Aleghesi a zejście Tissi. Nie przypadkiem miejscowi przewodnicy mówiąc o ferracie Alleghesi zawsze mówią tylko jedno słowo: bellissimo.

W pobliżu Civetty znajduje się jeszcze jedna bardzo trudna ferrata. Na południowy-zachód od Civetty znajduje się niska długa grań ze szczytem Mont Alt de Pelsa ‹2417m›. Ferrata Fiamme Gialle prowadzi na południowy skraj grani i znajdujący się tam szczyt La Palaza Alta ‹2255m›.

3)  Via ferrata Monte Pelsa - Fiamme Gialle - jest to bardzo trudna ferrata, dość krótka i znajduje się na trasie obejścia szczytu Monte Pelsa. Pomimo faktu, że ferrata prowadzi na szczyt niezaliczany do wysokich i znanych w Dolomitach, to nie należy jej lekceważyć. Jest to południowa prawie 800m ściana szczytu, przez którą prowadzi bardzo techniczna ferrata. Czas potrzebny na pokonanie tej ferraty to około 3h. Natomiast na całe obejście szczytu potrzeba 7h.

Można by powiedzieć, że ta ferrata ma same zalety. Prowadzi południową ścianą, więc skała szybko schnie i nie ma na niej miejsc śliskich i niebezpiecznych. Szczyt jest położony w południowej części gór, zatem śniegi szybko tam topnieją i na ferratę można iść już w maju. Sam szczyt jest dość niski i nie grożą tam szybkie załamania pogody. I oczywiście widoki na trasie. Na wschodzie Civetta i Moiazza, a na zachodzie uważane za najpiękniejsze Pale di San Martino. Natomiast całość wyprawy może zepsuć trasa zejściowa, prowadząca nieprzyjemnym żlebem.

Na stronie Dolomity lub ‹ tutaj › - znajduje się duża mapa, na której można sprawdzić lokalizację wszystkich masywów opisanych w serwisie krajoznawczym.

W Vademecum na stronie z mapkami oraz ‹ tutaj › znajduje się mapka masywu Civetty, którą polecam przy planowaniu wycieczek.

Masyw Civetty jest na mapie: Tabacco nr-15.